1256'da Alamut'un Düşüşü: Moğollar, Hülegü ve Hurşah
Güncellenme: 6 Kasım 2026
Kısa cevap
Evet, Alamut'u Moğollar aldı ve söktü. 1256'da Hülegü'nün seferi karşısında Nizârî imamı Rükneddin Hurşah teslim oldu ve kalelerine teslim emri gönderdi. Bu olay Nizârî Devleti'nin sonu oldu; ancak Nizârî topluluklar yok olmadı.
Nasıl teslim oldu?
Vikipedi'nin özetine göre Moğollar 8 Kasım 1256'da imamın bulunduğu Meymundiz Kalesi'ni kuşattı. Hurşah teslim olup diğer kalelere de aynı emri verdi. Alamut'un komutanı Mukaddemüddin de imamın emriyle indi. Moğollar kaleyi yıktı. Lamasar 1257'de düştü; Suriye'deki Masyaf ise 1270'te Baybars'ın eline geçti.
Kitbuka komutasındaki Moğol birlikleri daha 1253'ten itibaren Nizârî kalelerine saldırıyordu. Girdkûh Kalesi bu dönemde uzun süre direndi.
Sonrası
Alamut 1275'te kısa süreliğine Nizârîler tarafından geri alındı; ne kadar elde tutulduğu kaynaklarda farklıdır. Suriye Nizârîlerinin kaleleri ise Moğollara değil, 1270-1273 arasında Memlük Sultanı Baybars'a geçti.
Vikipedi'de geçen, yüz binlerce kişinin öldürüldüğü ifadesi kesin bir sayımı yansıtmaz, ama kayıpların çok ağır olduğu açıktır. Nizârîler hayatta kalmayı Sünni, Şii veya Sûfî görünüm altında sürdürdü ve bugünkü Nizârî topluluğuna ulaştı.
Zaman çizelgesi
- 1253
Kitbuka'nın Moğol birlikleri Nizârî kalelerine saldırmaya başlar.
- 1255
Alâeddin Muhammed III öldürülür; Rükneddin Hurşah başa geçer.
- Kasım 1256
Meymundiz kuşatılır; Hurşah teslim olur.
- 1256
Alamut Moğollara geçer, kütüphane ayıklanıp yok edilir.
- 1275
Alamut kısa süreliğine geri alınır.
- 1270-1273
Suriye kaleleri Baybars'ın eline geçer.
Sık sorulan sorular
- Alamut Kalesi'ni Moğollar mı yıktı?
- Evet. 1256'daki tesliminden sonra Moğollar kaleyi söktü. Vikipedi'ye göre sonraki dönemlerde de tahribat devam etti.
- Hülegü Han Alamut'u neden ele geçirdi?
- Moğolların İran ve Irak seferinin ilk hedeflerinden biri bu bölgedeki güçlü Nizârî kalelerini ortadan kaldırmaktı.
- Alamut Kalesi Moğollara nasıl teslim edildi?
- Hurşah'ın teslim emriyle. Kale uzun bir kuşatmayla düşmedi.
- Nizârî İsmailî Devleti ne zaman yıkıldı?
- 1256'da.
- Nizârîler Moğol istilasından sonra tamamen ortadan kalktı mı?
- Hayır. Devlet yıkıldı, ama topluluklar sürdü. Bugün Ağa Han'ı imam kabul eden Nizârî İsmailîler onların devamıdır.
Kaynaklar
- “Alamut Castle”, İngilizce Vikipedi
- “Order of Assassins”, İngilizce Vikipedi
- Farhad Daftary, “Hasan Sabbah”, Institute of Ismaili Studies (Encyclopaedia Iranica, c. XII'den düzenlenmiş)
- “UNESCO grants World Heritage status to Iran's Alamut Castle and Related Fortifications”, Tehran Times, 26 Temmuz 2026
Cüveynî, Reşîdüddin ve İbnü'l-Esîr gibi Orta Çağ yazarları burada doğrudan değil, listelenen çalışmalar üzerinden aktarılmıştır. Hazırlayan: hasansabbah.com editörlüğü.