Alamut ve Nizârî Tarihi Kronolojisi (1090-1275)
Güncellenme: 6 Kasım 2026
Kısa cevap
Nizârî tarihinin belirleyici tarihleri şunlardır: 1090 Alamut'un alınması, 1092 Nizamülmülk'ün öldürülmesi, 1094-95 Nizârî ayrışması, 1124 Hasan Sabbah'ın ölümü, 1164 kıyamet ilanı, 1192 Conrad suikastı ve 1256 Moğollara teslim.
Tarihler hakkında not
Tarihler Hicrî takvimden çevrildiği için kaynaklarda bir yıla varan farklılıklar görülebilir. Tartışmalı olan yerlerde bunu belirttik. Conrad'ın ölümü için bazı metinlerde 1191 geçse de genel kabul 1192'dir.
Zaman çizelgesi
- 1090
Hasan Sabbah Alamut'u alır; Nizârî Devleti kurulur.
- 1091
Yürün Taş, kuşatma sırasında ölür.
- 1092
Nizamülmülk öldürülür, ardından Melikşah ölür.
- 1094-1095
Fatımî halifesi Müstansır ölür; Nizâr-Müsta'lî krizi ile Nizârî koldan ayrışma yaşanır.
- 1109
Muhammed Tapar'ın Alamut seferi başarısız olur.
- 1117-1118
Alamut kuşatması, Tapar'ın ölümüyle kalkar.
- 1124
Hasan Sabbah ölür; Kiyâ Büzürgümmid başa geçer.
- 1138
Muhammed b. Büzürgümmid başa geçer.
- 1162
Hasan II başa geçer; Sinan Suriye'ye gönderilir.
- 1164
Hasan II kıyameti ilan eder.
- 1176
Selahaddin, Masyaf kuşatmasından sonra Sinan ile uzlaşır.
- 1192
Conrad, Sur'da öldürülür.
- 1193
Râşidüddin Sinan ölür.
- 1210
Celâleddin Hasan III başa geçer; şeriata dönüş.
- 1256
Hurşah teslim olur; Alamut Moğollara geçer.
- 1270-1273
Baybars, Suriye Nizârî kalelerini alır.
- 1275
Alamut kısa süreliğine geri alınır.
- 2026
Alamut ve bağlı kaleler UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girer.
Kaynaklar
- Farhad Daftary, “Hasan Sabbah”, Institute of Ismaili Studies (Encyclopaedia Iranica, c. XII'den düzenlenmiş)
- Abdülkerim Özaydın, “Hasan Sabbâh”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 16 (1997), s. 347-350
- “Alamut Castle”, İngilizce Vikipedi
- “Order of Assassins”, İngilizce Vikipedi
- “Rashid ad-Din Sinan”, İngilizce Vikipedi
- “UNESCO grants World Heritage status to Iran's Alamut Castle and Related Fortifications”, Tehran Times, 26 Temmuz 2026
Cüveynî, Reşîdüddin ve İbnü'l-Esîr gibi Orta Çağ yazarları burada doğrudan değil, listelenen çalışmalar üzerinden aktarılmıştır. Hazırlayan: hasansabbah.com editörlüğü.